Korporativ internet-bank uzoq vaqt davomida yuridik shaxslarga xizmat ko‘rsatishning asosiy raqamli kanali bo‘lib, to‘lovlarni amalga oshirish, hisobvaraqlarni boshqarish va hujjatlar bilan ishlash imkonini ta’minlab keldi.
Biroq so‘nggi yillarda biznesning kutishlari sezilarli darajada o‘zgardi. O‘zbekistondagi raqamli banking bo‘yicha tarmoq tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, bugungi kunda korporativ mijoz uchun raqobat nafaqat bank xizmatlari to‘plami, balki raqamli mijoz tajribasining sifati, xizmatlarni rivojlantirish tezligi va masofadan turib ishlash qulayligi bilan ham belgilanmoqda. Korporativ mijoz uchun masofaviy xizmat ko‘rsatish to‘lovlar, kelishuvlar va bank xizmatlarini olish jarayonlari amalga oshiriladigan kundalik ish muhitiga aylandi.
Ekspertlarning baholashicha, yuridik shaxslarning asosiy operatsiyalarining 70 foizigacha bo‘lgan qismi allaqachon masofadan turib bajarilishi mumkin. Shu bilan birga, mijozlar bankdan raqamli xizmatlarni chakana banking va zamonaviy B2B-servislarda odatlangan tezlikda rivojlantirishni kutmoqda.
Masofaviy bank xizmatlari kanalidan korporativ biznesning raqamli platformasigacha
Ilgari korporativ internet-bank, avvalo, operatsiyalarni amalga oshirish kanali sifatida qabul qilinar edi. Bugungi kunda uning roli ancha kengaydi. U bankning korporativ biznesiga kirish nuqtasiga aylanmoqda.
U orqali bank:
- yuridik shaxslar uchun yangi mahsulotlarni ishga tushirishi;
- mobil ssenariylarni rivojlantirishi;
- biznesning turli segmentlari uchun xizmatlarni shaxsiylashtirishi;
- tashqi servislar va davlat platformalarini ulashi mumkin
Shuni alohida ta’kidlash muhimki, amaldagi korporativ internet-banklar o‘z vazifalarini bajarmay qo‘ydi, degan fikr nazarda tutilmayapti. Ko‘plab yechimlar yillar davomida banklar va ularning mijozlari uchun barqaror ishlashni ta’minlab kelgan va hozir ham korporativ biznesning muhim qismi bo‘lib qolmoqda.
Agar ilgari asosiy vazifa yuridik shaxslarga masofaviy xizmat ko‘rsatishni ta’minlash bo‘lgan bo‘lsa, bugungi kunda banklar raqamli o‘zgarishlar tezligi bo‘yicha ham raqobatlashmoqda. Korporativ mijozlar mobil servislar, yangi mahsulotlarni tez ishga tushirish, shaxsiylashtirilgan xizmat ko‘rsatish ssenariylari hamda bankni o‘z ichki tizimlari bilan integratsiya qilish imkoniyatini kutmoqda.
Mikrokreditbank vakillari ta’kidlaganidek:
“Bugungi kunda biznes bankdan shunchaki to‘lovlarni masofadan turib amalga oshirish imkoniyatini emas, balki moliyani boshqarish uchun to‘laqonli raqamli muhitni - mobillik, xizmatlarning yuqori tezligi va aksariyat xizmatlarni onlayn olish imkoniyatini kutmoqda”.
Platformaviy yondashuvning asosiy farqi - mikroservis arxitekturasi va API yondashuvidir. Ular platformaning alohida komponentlarini mustaqil rivojlantirish, yangi servislarni tezroq joriy etish, murakkab qo‘shimcha ishlanmalar hajmini qisqartirish, integratsiyalarni rivojlantirish va tizimni keng ko‘lamda qayta qurmasdan raqamli kanallarni kengaytirish imkonini beradi.
Bank uchun bu aniq natijalarni anglatadi: mahsulotlarni bozorga tezroq chiqarish, o‘zgarishlar qiymatini kamaytirish, integratsiyalarni tezlashtirish va korporativ mijozlar uchun yanada qulay raqamli tajriba yaratish.
Platforma korporativ xizmat ko‘rsatishning asosiy ssenariylarini qamrab oladi: to‘lov va valyuta operatsiyalari, ish haqi loyihalari, korporativ kartalar, kredit va depozit xizmatlari, elektron hujjat aylanishi hamda tashqi tizimlar bilan integratsiya.
Mikrokreditbank tajribasi
O‘zbekistonda korporativ raqamli xizmat ko‘rsatishning yangi modeliga o‘tishni boshlagan ilk banklardan biri Mikrokreditbank bo‘ldi.
Bank Fido Biznes bilan hamkorlikda yuridik shaxslarga xizmat ko‘rsatish uchun yangi platformani joriy etishni boshladi.
Bank vakillarining so‘zlariga ko‘ra, loyiha interfeysning navbatdagi yangilanishi sifatida emas, balki korporativ biznesni rivojlantirishga qaratilgan strategik investitsiya sifatida ko‘rib chiqilgan.
“Biz ushbu loyihani interfeysni yangilash sifatida emas, balki korporativ biznesni rivojlantirishga qaratilgan strategik investitsiya sifatida ko‘rib chiqdik. Biz uchun mijozlar ehtiyojlariga tez moslashish, yangi raqamli mahsulotlarni ishga tushirish va xizmatlarning uzoq muddatli barqaror rivojlanishini ta’minlaydigan platformani yaratish muhim edi”.
Loyihaning asosiy vazifasi bankka mijozlar ehtiyojlariga tezroq moslashish, yangi raqamli mahsulotlarni ishga tushirish, masofaviy xizmat ko‘rsatishni rivojlantirish, ichki jarayonlar samaradorligini oshirish va raqamli servislarni keyinchalik kengaytirish imkonini beradigan platformani yaratishdan iborat bo‘ldi.
Universal ssenariy o‘rniga shaxsiylashtirish
Korporativ mijozlar bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi. Kichik biznes, o‘rta kompaniyalar, yirik xoldinglar va xalqaro kompaniyalar turli jarayonlar, rollar, limitlar, kelishuv yo‘nalishlari va hisobot talablaridan foydalanadi.
Shu sababli universal xizmat ko‘rsatish ssenariysi asta-sekin yanada moslashuvchan modelga o‘z o‘rnini bo‘shatmoqda.
Yangi platforma foydalanuvchilarning rollari va vakolatlarini moslashuvchan sozlash, individual mijozlarga xizmat ko‘rsatish ssenariylari, operatsiyalarni kelishish va imzolashning ixtisoslashtirilgan jarayonlari, shuningdek, servislarni korporativ mijozlarning turli toifalariga moslashtirish imkonini beradi. Bu banklarga universal xizmat ko‘rsatish modelidan voz kechib, biznesning turli segmentlari xususiyatlarini hisobga olish imkonini yaratadi.
Biznes faoliyatini to‘xtatmasdan migratsiya qilish
Banklar uchun yangi platformaga o‘tishda asosiy savollardan biri nafaqat “biz nimaga ega bo‘lamiz?”, balki “mijozlar uchun xavf tug‘dirmasdan qanday o‘tamiz?” degan masaladir.
Korporativ bankingda xatoning qiymati ayniqsa yuqori. Tizim orqali korxonalarning to‘lovlari, ish haqi loyihalari, yetkazib beruvchilar bilan hisob-kitoblar va boshqa muhim operatsiyalar amalga oshiriladi.
Shu sababli yangi platformaga o‘tish boshqariladigan tarzda amalga oshirilishi kerak.
“Raqamli bank platformasi - Biznes” amaldagi va yangi platformalarni parallel ravishda ishlatish imkoniyati bilan mijozlarni bosqichma-bosqich migratsiya qilishni nazarda tutadi. Bu mijozlarni segmentlar bo‘yicha o‘tkazish, o‘tish sifatini nazorat qilish hamda bankning joriy jarayonlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatmasdan operatsion xatarlarni minimallashtirish imkonini beradi.
Mikrokreditbank vakillari ta’kidlaganidek:
“Bosqichma-bosqich migratsiya mijozlarga xizmat ko‘rsatish uzluksizligini ta’minlash va bankning joriy jarayonlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatmasdan operatsion xatarlarni minimallashtirish imkonini beradi”.
Bank tomonidan tezkor hamkorlik ta’minlangan taqdirda, platformani bazaviy tayyorlash va joriy etish bir oy ichida amalga oshirilishi mumkin. Shundan so‘ng mijozlarni yangi tizimga izchil o‘tkazish boshlanadi.
Bu bozor uchun nimani anglatadi?
Korporativ banking bosqichma-bosqich “internet-bank - operatsiyalar kanali” mantig‘idan “raqamli platforma - korporativ biznesni rivojlantirish asosi” mantiqiga o‘tmoqda.
Yaqin yillarda mavjud raqamli kanallarni shunchaki qo‘llab-quvvatlash bilan cheklanmay, ularni mijozlar va bozorning yangi talablariga muvofiq tez rivojlantira oladigan banklar ustunlikka ega bo‘ladi.
Shu sababli korporativ xizmat ko‘rsatishning zamonaviy raqamli platformalariga o‘tish masofaviy bank xizmatlarini yangilashning navbatdagi bosqichi emas, balki bank korporativ biznesini rivojlantirish bo‘yicha uzoq muddatli strategiyaning bir qismiga aylanmoqda.
Reklama huquqi asosida
