Xarid qobiliyati pariteti mamlakatlar o‘rtasidagi narxlar darajasidagi farqlarni hisobga oladi. Shu bois bu ko‘rsatkich iqtisodiyotlarni valyuta kurslari bo‘yicha emas, balki mamlakatlarda ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlarning haqiqiy hajmi asosida taqqoslash imkonini beradi.

Aynan shu sababli Xalqaro valyuta jamg‘armasi va Jahon banki iqtisodiyotlar ko‘lami hamda aholi turmush darajasini baholashda XQP asosidagi YaIMdan keng foydalanadi.

AQSh ikkinchi, Hindiston uchinchi o‘rinda

Reytingning ikkinchi pog‘onasini 32,38 trillion dollarlik XQP bo‘yicha YaIM bilan AQSh egalladi.

Uchinchi o‘rinda esa 18,9 trillion dollar ko‘rsatkich bilan Hindiston qayd etildi. Mamlakat yuqori iqtisodiy o‘sish sur’atlari va aholisining ko‘pligi hisobidan ichki ishlab chiqarishni jadal kengaytirib, boshqa yirik iqtisodiyotlardan farqni oshirib bormoqda.

To‘rtinchi o‘rinni 7,53 trillion dollarlik ko‘rsatkich bilan Rossiya egallagan. Keyingi o‘rinlarda Yaponiya va Germaniya joylashgan.

Indoneziya 5,45 trillion dollarlik YaIM bilan yettinchi o‘rinni egallab, Janubi-Sharqiy Osiyoning eng yirik iqtisodiyoti sifatida o‘z ahamiyatini yanada mustahkamladi.

Kuchli o‘nlikdan, shuningdek, Braziliya, Fransiya va Buyuk Britaniya ham o‘rin olgan.

Nega bu reyting nominal YaIMdan farq qiladi?

XQP bo‘yicha reyting mamlakatlarning nominal yalpi ichki mahsuloti reytingi bilan bir xil emas.

Nominal YaIM bo‘yicha AQSh hanuzgacha dunyoda birinchi o‘rinni egallab turibdi. Ammo xarid qobiliyati pariteti hisobga olinganda ichki narxlar nisbatan past bo‘lgan yirik rivojlanayotgan iqtisodiyotlar yuqoriroq o‘ringa chiqadi.

Buning sababi shundaki, bir xil mablag‘ga Xitoy, Hindiston kabi mamlakatlarda rivojlangan davlatlarga nisbatan ko‘proq tovar va xizmat xarid qilish mumkin.

Xitoy 2014 yildan buyon yetakchilikni saqlab kelmoqda

Xitoy 2014 yilda AQShni ortda qoldirganidan beri xarid qobiliyati pariteti bo‘yicha dunyodagi eng yirik iqtisodiyot maqomini saqlab kelmoqda.

Mutaxassislar buni mamlakatda o‘nlab yillar davomida amalga oshirilgan sanoatlashtirish, urbanizatsiya jarayonlari va ishlab chiqarish quvvatlarining kengayishi bilan izohlaydi.

Hindiston ham ichki talabning yuqoriligi, investitsiyalar oqimi va xizmatlar sohasining jadal rivojlanishi hisobiga o‘z mavqeini mustahkamlab bormoqda.

Shu bois mamlakat nominal YaIM bo‘yicha yuqoriroq o‘rinda bo‘lmasa-da, xarid qobiliyati pariteti bo‘yicha allaqachon dunyoning uchinchi yirik iqtisodiyotiga aylangan.