Болалар ўйинчоқларининг хавфсизлиги тўғрисидаги умумий техник регламентига кўра, ўйинчоқ шундай лойиҳаланиши ва тайёрланиши керакки, мўлжалланган вазифаси бажарилишида болаларнинг ва уларга қараб турувчи шахсларнинг соғлиғига ва ҳаёти учун хавф туғдирмаслиги, хавфнинг бўлмаслигини таъминланиши керак:
ўйинчоқнинг конструкцияси туфайли;
қўлланилган материали туфайли;
конструкцияси ўзгарганда унинг бажарадиган вазифаси ва асосий тавсифлари, материалини алмаштириш билан рўй бериши мумкин бўлган ўйинчоқлардан фойдаланишда.
Ўйинчоқлардан фойдаланишда юзага келадиган хавф болаларнинг ёши билан ажралиб туриши керак.
Ўйинчоқларни тайёрлашда фойдаланиладиган хомашё тоза (ифлос бўлмаган), ноинфикцион ва амалдаги тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжат талабларига мос бўлиши керак.
Ёши 3 ёшгача бўлган болалар учун мўлжалланган ўйинчоқларни тайёрлашда табиий мўйнадан, табиий чармдан, ойнадан, чиннидан, бўялган каучукдан, картон ва қоғоздан, намлик муҳитда ўлчамлари 5%дан кўпроққа ошадиган овоз чиқарувчи ўйинчоқлар ичини тўлдиришда ўлчами 3 мм ва ундан кичик бўлган гранулалар билан тўлдиришда фойдаланиш мумкин эмас.
Ёши 3 ёшгача бўлган болалар учун мўлжалланган ўйинчоқларда хавфлилик даражаси 1 – синфга мансуб бўлган кимёвий моддаларни қўллашга рухсат этилмайди.
Ўйинчоқларда олдин бошқа мақсадларда ишлатилган иккиламчи хомашёни қайта ишлаб олинган материалларни қўллаш рухсат этилмайди. Ўйинчоқларни ишлаб чиқаришда ўз корхонасининг чиқиндиларидан фойдаланишга рухсат берилади.
Ўйинчоқларнинг муҳофаза-декоратив юзаси қопламаси намли муҳитга, сўлаклар ва терлар таъсирига чидамли бўлиши керак.
Ўйинчоқларни конструкциялаш ва тайёрлаши шундай бўлиши керакки, улардан бажарадиган вазифасига кўра фойдаланиш вақтида, болаларнинг ва уларга қараб турувчи шахсларнинг ҳаёти ҳамда саломатликларига хавф туғдирмаслиги керак.
Ўйинчоқлар қисмларининг бириктириш кўрсаткичлари. Ўйинчоқлар қисмларининг бириктириш кўрсаткичларининг гигиеник хавфсизлиги техник регламентда келтирилган талабларга мувофиқ бўлиши керак.
Ўйинчоқнинг физик ва механик хусусиятлари. Ўйинчоқ ва унинг таркибий қисмлари ҳамда уларни бириктирувчи деталлари, ўйинчоқнинг бажарадиган вазифаси бўйича фойдаланилаётганида юзага келадиган механик зўриқишларга чидаши, бузилмаслиги ва истеъмол хусусиятларини йўқотмаслиги керак.
Ўйинчоқнинг мавжуд қирралари, ўткир учлари, қаттиқ деталлари, пружиналар, маҳкамловчи деталлар, оралиқлар, бурчаклар, бугрилар, электр шнурлари, арқонлари ва маҳкамлагичлари болаларга жароҳатланиш хавфини туғдирмаслиги керак. Ўйинчоқнинг қисмларнинг очиқ қирралари ўткир бўлмаслиги ёки қайрилган бўлиши, ғудур ва ёриқлар бўлмаслиги, ўйинчоқ танаси мустаҳкам бўлиши, маҳкамланадиган деталларнинг ўткир учларига болалар бармоқлари кирмаслиги, болт ва винт резба учлари 3mm дан кўп эмас ва чуқурлиги 0,5mm дан кам бўлмаслиги керак.
Ичи суюқлик билан тўлдирилган ўйинчоқларда бу суюқликнинг сизилиб чиқишига рухсат этилмайди.
Ўйинчоқнинг ҳаракатланувчи таркибий қисми болани жароҳат олиши хавфини юзага келтирмаслиги керак. Ҳаракатга келтирувчи механизмлар бола учун зарарсиз бўлиши керак.
3 ёшгача бўлган болалар учун мўлжалланган, бевосита озиқ-овқат маҳсулотларга маҳкамланувчи ўйинчоқлар ва уларнинг ажралувчи деталлари ўлчамлари шундай бўлиши керакки, буларнинг бола юқори нафас олувчи йўлларига тушиб қолиши хавфини туғдирмаслиги керак.
Юмшоқ ўйинчоқларнинг ичини тўлдирувчи материаллар таркибида бегона қаттиқ ёки ўткир предметлар бўлмаслиги керак. Юмшоқ ўйинчоқларнинг чоклари мустаҳкам бўлиши керак.
Озиқ-овқат маҳсулотларида ва (ёки) озиқ-овқат маҳсулотлари билан чакана савдога чиқарилган ўйинчоқлар ўзларининг алоҳида қадоқланишларига эга бўлиши талаб этилади. Бу қадоқланиш ўлчамлари боланинг бўғилиб қолиши хавфини юзага келтирмаслиги керак. Пластмасс ўйинчоқларнинг қадоқланишларсиз озиқ-овқат маҳсулотлари қадоқланишлари ташқи юзасида жойлаштиришга рухсат этилади.
Ўйинчоқ ва унинг таркибий қисмлари болани бўғилиб қолиш билан боғлиқ бўлган хавфини юзага келтирмаслиги керак.
Ҳаво ўтказувчи материаллардан тайёрланган, боланинг бошини тўлиқ ёпиб турувчи ниқоблар ва зарбдан сақловчи бош кийимлар, шундай тайёрланиши керакки, ҳаво етмай қолиши натижасида боланинг бўғилиб қолиши хавфи бартараф этилишини таъминланиши зарур.
Бола гавдасини сув юзасида ушлаб туришга мўлжалланган ўйинчоқлар, шундай тайёрланиши керакки, улар герметик бўлиши ва мустаҳкам бўлиши зарур.
Бола ичига жойлашиши мумкин бўлган ва у учун ёпиқ муҳит бўлган ўйинчоқларда, ичкаридан осон очиладиган тирқичга эга бўлиши, шунингдек ташқи юзасида ҳаво алмаштирувчи тирқичлар бўлиши кўзда тутилган бўлади.
Бола оғирлигини кўтарадиган ва у билан ҳаракатланадиган ўйинчоқлар, мустаҳкам ва турғун бўлиши керак (икки ғилдиракли велосипедлардан ташқари).
Механик ёки электр юритмага эга бўлган, эркин ҳаракатланиш механизми ёки узатиш қутичасининг нейтраль ҳолати бўлган ўйинчоқлар тормозлаш қурилмасига эга бўлиши шарт. Бола оғирлигини кўтарадиган ва ғилдирагининг ҳаракати боланинг қўли оёғи орқали амалга ошириладиган ёки механик узатма орқали электр юритма билан жиҳозланган ўйинчоқларни тормозлаш қурилмаларсиз ишлаб чиқаришга рухсат этилади. Занжирли узатмага эга бўлган ўйинчоқлар муҳофаза тўсқичи билан жиҳозланган бўлиши керак. Тўсқичнинг таянч юзасига сирпанишни бартараф этувчи элементлар ўрнатилган бўлиши керак.
Бола оғирлигини кўтарадиган ва у билан ҳаракатланишга мўлжалланмаган ўйинчоқлар, мустаҳкам ва ағдарилишга турғун бўлиши керак.
Отувчи механизми бўлган снаряд отувчи, снаряди кинетик энергияга эга бўлган ўйинчоқлар болаларни ва (ёки) уларга қараб турувчи шахсларни жароҳат олиш хавфини келтириб чиқармаслиги керак.
10 ёшгача болаларга мўлжалланган конструктор-йиғилмалар ва моделларни йиғиш жараёнида кавшарлаш рухсат этилмайди.
Таркибида қиздириш элементи бўлган ўйинчоқларни ишлаб чиқаришда қуйидагилар таъминланиши керак:
а) ҳамма мумкин бўлган контактланувчи юзалари ҳарорати тегиб кетилган ҳолда болаларнинг куйишга олиб келмаслиги керак;
б) инфрақизил нурланиш интеграль оқимининг жадаллик даражаси техник регламентда келтирилган гигиеник хавфсизлик талабларга мос бўлиши керак;
в) ўйинчоқларда мавжуд бўлган суюқликлар, буғлар ёки газлар чиқариб ташланганда (ўйинчоқ ишлаши учун зарур бўлса) куйишларни ёки бошқа жароҳатларни келтириб чиқариши мумкин ва бу ҳароратни ёки босимни кўтарилишига олиб келмаслиги лозим.
Титраш манбаига эга бўлган ўйинчоқлардаги маҳаллий титраш даражаси ва товушнинг жаранглаши даражаси техник регламентда келтирилган гигиеник хавфсизлик талабларига мувофиқ келиши керак.
3 ёшгача бўлган болаларга чайқалувчи ва бола оғзи билан контактланувчи ўйинчоқларнинг сиртини бўяш ва расмлар чизишга рухсат этилмайди.
Стол устида ўйналадиган ўйинчоқлар ҳамда қўлланиладиган тушунтириш матнлари, расмлар аниқ бўлиши ва асосий фонга нисбатан ажралиб туриши керак.
Бўёқлар билан чапланган қоғоз ва картонлардан фойдаланиш тақиқланади. Шунингдек картон ва қоғозли ўйинчоқлардаги бўёқнинг кўчишига рухсат этилмайди.
Оптик ўйинчоқлар шундай лойиҳаланиши ва ишлаб чиқарилиши керакки, боланинг кўриш қобилиятининг ёмонлашуви хавфини келтириб чиқармаслиги зарур.
Ёруғлик диодларидан (светодиодларидан) фойдаланиб тайёрланган ўйинчоқлар боланинг кўриш органларига, зарарли нурланишлар ҳосил қилиб, салбий таъсир этмаслиги керак.
Ўйинчоқларда ҳар қандай типдаги лазерли нурланиш тизимларидан фойдаланиш тақиқланади.
