2025 йилда тахминан iPhone’ларнинг 70 фоизи Россияга яширин схемалар орқали — солиқлар ва божхона йиғимлари тўланмасдан кириб келган. Бу ҳақда “Известия” нашри 24 декабр, сешанба куни хабар қилди. Mobile Research Group таҳлилчиларининг баҳосига кўра, Украинага қарши кенг кўламли ҳужум бошланишидан олдин ва шундан кейин Apple’нинг Россия бозоридан чиқиб кетишига қадар яширин етказиб беришлар улуши 10 фоиздан ошмаган. Кейинги ҳар бир йилда бу кўрсаткич ошиб борган ва 2025 йил охирига келиб 70 фоизга етган.
“Известия”га йирик дистрибюторлардан бири айтишича, Apple’нинг Россияга қонуний етказиб берилган техникаси нарх жиҳатидан яширин схемалар билан рақобатлаша олмайди. Чунки бундай iPhone сотувчилари божхона божлари, ҚҚС ва бошқа солиқларни тўламайди, шу боис улар истеъмолчиларга маҳсулотни йирик дистрибюторларга қараганда анча арзонроқ таклиф қилиши мумкин. Mobile Research Group таҳлилчилари таъкидлашича, қонуний ва яширин гаджетлар нархи ўртасидаги фарқ баъзан 70 фоизгача етиши мумкин.
Россияликлар гаджетларни импорт қилишдаги яширин каналларга нисбатан муроса билан қарайди: хорижий брендлар Россиядан чиқиб кетганидан кейин айнан параллел импорт техника танқислиги ва нархларнинг кескин сакраб кетишининг олдини олишга ёрдам берган. Аммо бундай iPhone’ларни сотиб олган россияликлар хавф остида қолади — бу техника кафолатсиз сотилади, ўғирланган ёки таъмирланиб қайта тикланган (restored/refurbished) бўлиши мумкин.
“Известия” манбаларига кўра, Россия ҳокимияти “яширин импорт”га қарши курашни бошлашга тайёргарлик кўрмоқда — келаси йилдан Россияга техника етказиб бериш занжирлари тартибга солина бошлайди.
